Niezwykły system odwadniający z chińskiej epoki kamienia. Powstał bez władzy centralnej
16 sierpnia 2023, 08:18Najstarszy w Chinach system odwadniający, wykonany z ceramicznych rur, dowodzi, że neolityczni mieszkańcy stanowiska Pingliangtai byli zdolni do tworzenia złożonych struktur inżynieryjnych bez potrzeby odwoływania się przy tym do scentralizowanej władzy. Naukowcy z University College London (UCL) opisali na łamach Nature Water pochodzący sprzed 4000 lat, z okresu kultury Longshan, system, który powstał dzięki współpracy lokalnej społeczności. Nie znaleziono tam śladów istnienia władzy centralnej.
PTSD – organizmy pasterzy Turkana reagują na stres pourazowy inaczej niż mężczyzn z Zachodu
4 marca 2025, 11:53WHO ocenia, że około 70% ludności świata doświadcza potencjalnie traumatycznych wydarzeń, z czego u około 5,6% rozwija się zespół stresu pourazowego (PTSD). Zatem około 3,9% ludności świata cierpi lub cierpiała na PTSD. Może on zostać wywołany gdy jesteśmy świadkami lub ofiarami wypadków, przestępstw, katastrof czy wojen. U większości osób PTSD samodzielnie ustępuje, niektórzy zmagają się z chorobą przez wiele lat. Prowadzi ona do pojawienia się depresji, lęków czy uzależnień.
Chopin (znowu) trafił do Arktyki. Tym razem pogoda sprawiła problemy.
7 marca 2026, 18:23Kilka dni temu do Światowego Archiwum Arktycznego (Arctic World Archive, AWA) w Longyerbyen na Svalbardzie trafił drugi depozyt Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Pierwszy – składający się z jednego nośnika piqIFilm – został złożony w 2024 roku. Znajdowały się na nim cyfrowe kopie wybranych rękopisów muzycznych Chopina ze zbiorów Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie.
Chilli starsze niż sądzono
16 lutego 2007, 13:13Mieszkańcy Nowego Świata uprawiali różne odmiany papryczek chilli i wytwarzali z nich taco już 6.100 lat temu. Takie wyniki dały badania wyskrobków z naczyń ludów Ameryki Środkowej i dorzecza Amazonki. Obecnie ekipa składająca się 15 naukowców chce znaleźć odpowiedź na 2 pytania: czy ludzie ci znali też salsę (zimny, pikantny sos z warzyw zmiksowanych z przyprawami) i kiedy zaczęli wytwarzać piwo.
Coś za coś
3 grudnia 2008, 14:18Wg Elizabeth Cashdan, antropolog z University of Utah, figura klepsydry nie zawsze jest dla kobiet najlepsza, dlatego coraz częściej spotyka się kształty odbiegające od czegoś, co jeszcze niedawno uznawano za ideał. Obecnie coraz większą popularnością "cieszy się" forma cylindryczna z wyższym stosunkiem obwodu talii do obwodu bioder (Current Anthropology).
Najstarsze malowidło jaskiniowe w Europie Śr.
14 czerwca 2010, 09:08Naukowcy z Rumuńskiej Federacji Speleologii odnaleźli przed 3-4 miesiącami najstarsze jaskiniowe malowidła naścienne w Europie Środkowej. Ich wiek oszacowano na ok. 35 tys. lat. Paleolityczni mieszkańcy tych rejonów uwiecznili w czerni różne zwierzęta, w tym konia, bawoła, głowy niedźwiedzi oraz... nosorożca.
Kultury dziadków do orzechów
11 maja 2012, 15:25Sąsiadujące grupy szympansów wolą różne sposoby rozbijania orzechów, choć żyją praktycznie w takim samym otoczeniu. Oznacza to, że tak jak i my, dzieląc przestrzeń i zasoby, są w stanie podchodzić do nich na swój sposób, tworząc unikatową kulturę.
Islandia traci lodowce
20 grudnia 2013, 09:55Islandii, kraju lodowców i gejzerów grozi utrata tych pierwszych. Wyspa jest jednym z najszybciej ocieplających się miejsc na Ziemi. Temperatury rosną tam czterokrotnie szybciej niż średnia dla półkuli północnej
Paleolityczne stanowisko sprawiania słoni
26 listopada 2015, 11:21W Megapolis w Grecji natrafiono na stanowisko z dolnego paleolitu (Marathousa 1), na którym sprawiano słonie Elephas antiquus.
Struktury społeczne waleni są równie złożone co u naczelnych
18 października 2017, 11:05Walenie to posiadacze jednych z największych mózgów na Ziemi. Absolutnym rekordzistą jest kaszalot spermacetowy, którego mózg jest sześciokrotnie większy od mózgu człowieka. Teraz, po przebadaniu 90 gatunków waleni naukowcy wykazali, że im większy mózg, tym bardziej złożone struktury i zachowania społeczne.
